Z artykułu „Credo – wiara na Mszy świętej” dowiesz się o ważnym momencie Mszy świętej, tzw. „Wyznaniu Wiary” ( z języka łacińskiego Credo to „wierzę”). To ciekawe… #KtoByPomyślał Wiara, to zaufanie. Gdyby wiarę można było sprawdzić, to byłaby wiedzą. Czytałoby się o niej w podręcznikach nauk doświadczalnych – w biologii, chemii, geografii itd. Dlatego Msza św. po łacinie. Łacina nie przestała być językiem Kościoła katolickiego. Chociaż Msza św. odprawiana jest w językach narodowych, gdy zbiorą się wierni z różnych stron świata, bardzo często modlą się po łacinie. LITURGIA EUCHARISTICA (Liturgia Eucharystyczna) Benedictus es, Domine, Deus universi, Nie byłoby wcale źle, gdyby kosze ze złożonymi przez wiernych ofiarami znalazły się po zbiórce przed ołtarzem, a nie znikały od razu w zakrystii. To uprzytomniłoby nam, że także nasz codzienny trud i praca, dzięki którym zapracowaliśmy na te pieniądze, zostają w pewien sposób włączone w duchową ofiarę mszy świętej. W Psalmy zawsze miały „dobrze wygospodarowane miejsce” w liturgii. Użycie ich we Mszy świętej nie jest prostym zapożyczeniem od Żydów. Pełnią one bardzo ważną rolę w przepowiadaniu tekstu natchnionego. Następują po pierwszym czytaniu i zgodnie z Ogólnym Wstępem do Mszału Rzymskiego nazywają się psalmem responsoryjnym. . W niedzielę 14 sierpnia o godz. w Centrum św. Maksymiliana w Harmężach (5 km od Auschwitz) franciszkanie zaplanowali Transitus – nabożeństwo upamiętniające przejście o. Kolbego z ziemi do nieba. Bezpośrednio po nim wyruszy piesza pielgrzymka z relikwiami św. Maksymiliana do byłego obozu godz. na placu przy Bloku 11, w którym o. Maksymilian poniósł śmierć męczeńską, będzie celebrowana msza św. Uczestniczyć w niej będą również wierni, którzy przyjdą w drugiej pielgrzymce – diecezjalnej, z kościoła pw. św. Maksymiliana w Eucharystią delegacje udadzą się z kwiatami do celi śmierci św. Maksymilian Maria Kolbe był franciszkaninem, twórcą największego w Polsce wydawnictwa prasy i książki religijnej w Niepokalanowie k. Warszawy, założycielem ruchu maryjnego "Rycerstwo Niepokalanej", męczennikiem Auschwitz (14 sierpnia 1941 r.). W tym roku przypada 40. rocznica jego utworzenia: 25 lipca 2022, 18:36Chcesz, żebyśmy opisali Twoją historię albo zajęli się jakimś problemem? Masz ciekawy temat? Napisz do nas! Listy od czytelników już wielokrotnie nas zainspirowały, a na ich podstawie powstały liczne teksty. Wiele listów publikujemy w całości. Wszystkie znajdziecie tutaj. REQUEST TO REMOVE--= Magyar SZörf Akadémia =-- MSZA - Fagor Szörftábor, Balatonfűzfő. Lezajlott az idei első ... Hazánkat Nikl András az MSZA versenyzője fogja képviselni, az elnökség egyhangú ... REQUEST TO REMOVEMsza Święta Msze Świete w Polskich kościołach ... Bądź mi zawsze ku pomocy, Strzeż duszy, ciała mego, zaprowadź mnie do żywota wiecznego. Amen. Msza Świeta w Polskich Kościołach ... REQUEST TO REMOVELiturgia trydencka | Ryt łaciński | Msza święta Wszechczasów Msza święta jest to Przenajświętsza Ofiara Nowego i wiecznego Przymierza Bożego z ludźmi, w której Jezus Chrystus, raz jeden na wszystkie wieki ... REQUEST TO REMOVEmsza - Wiktionary Polish Wikipedia has an article on: Msza. Wikipedia pl [edit] Noun ... declension of msza. singular. plural. nominative. msza. msze. genitive. mszy. mszy. dative. mszy ... REQUEST TO REMOVEMsza Find Msza. Popularity and maps of all Mszas ... There are no WhitePages members with the name Msza. You could be the first. What is a WhitePages member? ... REQUEST TO REMOVEYouTube - Msza pontyfikalna w Le Barroux ... Pontyfikalna Msza święta w Nadzwyczajnej Formie Rytu Rzymskiego celebrowana w Opactwie św. Magdaleny w Le Barroux z okazji uroczystości odpustowych dnia REQUEST TO REMOVEPicasa Web Albums - Michal Radoszewski - Msza pogrzebo... Photos by Michal Radoszewski, Oct 5, 2010 - 10-5-2010 ... Msza św. pogrzebowa w parafia św. Kazimierza, Vancouver Photo Michal Radoszewski © All Rights Reserved Jego ... REQUEST TO REMOVEPolska Msza (Polish Mass) - St. Mary Immaculate Parish Pierwsza Msza Sw. bedzie miala miejsce 5-tego pazdziernika 2008 o godzinie 10:30 rano w ... Nie bedzie natomiast mozliwosci spowiedzi bezposrednio przed Msza Sw. ... REQUEST TO REMOVEPicasa Web Albums - Łukasz Lutoborski - MSZA KATYŃSKA Photos by Łukasz Lutoborski, Apr 11, 2010 - Msza Żałobna w intencji ofiar katastrofy samolotu prezydenckiego na lotnisku pod Smoleńskiem ( REQUEST TO REMOVEYouTube - Jubileuszowa Msza Święta 4/ Jubileuszowa Msza Święta sprawowana przez ks. biskupa Józefa Kupnego z okazji 25 lecia erygowania parafii Matki Boskiej Piekarskiej w Katowicach na osiedlu T... REQUEST TO REMOVESennik Msza | Sennik internetowy Msza Bardzo Proszę o Redakcję o wyjaśnienie tego snu: jestem na mszy. była to taka msza w której wymagano żeby mieć świecę, lecz tylko ja i ksiądz mieliśmy je ... REQUEST TO REMOVEO Mszy świętej | Msza święta Wszechczasów O Mszy świętej. Ofiara miła Ojcu Przedwiecznemu — krótka historia rozwoju rytu rzymskiego. Historia obrzędu udzielania Komunii świętej. Zarys sporu i nauki o ... REQUEST TO REMOVEMsza online | Msze święte na żywo po polsku Msze święte na żywo przez internet w różnych językach – strona dla przebywających za granicą, chorych i podróżujących REQUEST TO REMOVEMiesięcznik "Msza Święta" Króluj nam, Chryste! Rozpoczęliśmy kolejny Adwent. Podczas homilii, katechez księża będą nam przypominać o podwójnym wymiarze tego czasu. REQUEST TO REMOVEMsza online | Msze święte w rycie trydenckim po łacinie Msze święte na żywo przez internet w różnych językach – strona dla przebywających za granicą, chorych i podróżujących REQUEST TO REMOVEdk. Mariusz Kocoł: Jedność w różnorodności - Homilia do ... Jedność w różnorodności - Homilia do Ewangelii Łk 10,38-42 Wygłoszona w Wyższym Seminarium Duchownym w Częstochowie. Liturgia Kościoła stawia ... REQUEST TO REMOVEMSZA ŚWIĘTA TRYDENCKA + Klasyczny ryt rzymski ... Objaśnienia Mszy świętej. w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego, Obrzędy Mszy św. według Mszału Rzymskiego z 1962 r. (po łacinie i po polsku), melodie ... REQUEST TO REMOVESennik Suma (msza) | Sennik internetowy Suma (msza) uczestniczyć w niej: wkrótce ogromna radość prowadzić ją: sprowadzisz kogoś na dobrą drogę. REQUEST TO REMOVETEKSTY ŁACIŃSKIE: Msza św., modlitwy, pieśni, z Mszy po ... Teksty liturgiczne i modlitwy prywatne po łacinie i po polsku. Obrządek Mszy św. Pacierz codzienny, Sekwencje, Hymny, Psalmy, Pieśni REQUEST TO REMOVEMsza Święta - Telewizja Polska SA - Strona główna - ... Msza Święta Coniedzielna transmisja Mszy Świętej ... „Jan Paweł II i jego przyjaciel” Jerzy Kluger wciąż ze zdumieniem wspomina wieczór 16 października ... Czy język łański bezwzględnie należy do Mszy rzymskokatolickiej? Jeszcze kilka lat temu ludzie spontanicznie odpowiadaliby na to pytanie twierdząco. Jednak jeśli uczestniczylibyśmy w służbie Bożej sprawowanej w trzecim czy czwartym wieku we wspólnotach milionowego miasta Rzymu, zdziwilibyśmy się, że to nie łacinę słyszymy, lecz grecki (,,Koine”) był wówczas językiem całego świata, a więc jednocześnie językiem Nowego Testamentu i najstarszych tekstów liturgicznych. Już dwa wieki przed Chrystusem w Aleksandrii przetłumaczono Stary Testament z hebrajskiego na język koine. Na początku czwartego wieku ponownie zagościł w Rzymie stary, ojczysty język – łacina. Dokonało się to po tym, jak cesarz Konstantyn wybrał za nową stolicę Bizancjum. Dlatego właśnie język ten znalazł również drogę do liturgii. W zasadzie tylko powszechnie znane ,,Kyrie eleison” zostało nieprzetłumaczone na łacinę. Podobnie uczyniono ze słowami: ,,Amen”, ,,Alleluja”, ,,Hosanna”. Było to bowiem trzy słowa zaczerpnięte z trzech języków, w których zapisano rodzaj winy na krzyżu Zbawiciela (Łk 28, 38). Teraz zostały one zachowane w naszej Mszy liturgia łacińska w Rzymie była nie tyle tłumaczona z greki na łacinę, ile zaczęła zawierać elementy formuł liturgicznych z północno-afrykańskiego Kościoła. Tu w Afryce Północnej od czasów Tertuliana panowała łacina w liturgii, a także Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu było znane w wersji łacińskiej. W zasadzie liczy się tutaj przede wszystkim Tertulian – faktyczny twórca łaciny jako języka liturgicznego od greki używanej w Rzymie różni się zwłaszcza zwięzłością, klarownością i szykownością. Z tego względu Augustyn powiada, że łacina jest ,,augustissima et castissima” (,,całkowicie czysta i wspaniała”). Była ona kształtowana również poprzez klasyczną retorykę rzymską, w wyniku czego jest dość trudna do przetłumaczenia na współczesne pozostała językiem liturgicznym Kościoła zachodniego nawet wtedy, gdy przestała być używana przez ludy romańskie, kształtujące we wczesnym średniowieczu własne języki, podczas gdy na północ od Alp język germański mógł się jeszcze obronić. Tak naprawdę wówczas tylko osoby wykształcone, duchowni, mnisi i ci z wyższych klas społecznych rozumieli nowością było tłumaczenie fragmentów liturgii łacińskiej na język słowiański, co dokonało się w IX wieku. Wówczas dzięki Cyrylowi i Metodemu, którzy pochodzili z Tesaloniki i prowadzili dzieło chrystianizacji Słowian, papież zgodził się – aczkolwiek niezbyt chętnie i mając zastrzeżenia – na używanie w liturgii mszalnej języka słowiańskiego. Te słowiańskie mszały (tzw. ,,głagolickie”) istnieją na niektórych obszarach wybrzeża Dalmacji do siedemset lat po Cyrylu i Metodemu, gdy odbywał się Sobór Trydencki, każdy, kto odważył się powiedzieć, że Msza św. powinna być sprawowana tylko w językach narodowych, był ekskomunikowany (Sesja 22, kanon 9). Ważne jest tutaj słówko ,,tylko” (łac. ,,tantum”). Mimo to zostało to wkrótce – świadomie lub nie – pominięte. Gdyby dostęp do języka ojczystego był ograniczony, to pewnie dzieje liturgicznego rozwoju potoczyłyby się nieco końcu XVI w. na dworze cesarskim w Pekinie żył jezuita Matteo Ricci (+1610), który starał się włączyć chrześcijaństwo do chińskiej kultury. Chciał też przetłumaczyć niektóre części Mszy rzymskiej na język chiński. Otrzymał na to pozwolenie od kurii, choć nie wolno tego było robić w Rzymie. Jednakże jego misja w tamtym czasie była skazana na niepowodzenie. W jaki sposób mogłyby się wówczas rozwinąć Chiny!Dzisiaj po II Soborze Watykańskim wyłączne używanie języka ojczystego w liturgii jest z pewnością nieporozumieniem i jawi się jednocześnie jako oznaka prawdziwego prowincjonalizmu – w świecie, w którym miliony turystów ciągle podróżują, a kolejne miliony ludzi zarabiają na chleb w innych krajach, uchodźcy zaś szukają spokojnego życia w innych państwach. Za sprawą samolotów dległości między krajami dzisiaj zmalały. Na świecie niedługo będzie jeden Babel [chodzi o pomieszanie języków/współegzystowanie wielu języków na jednym terytorium – przyp. red.].Nie można tutaj mówić jedynie o wyłącznym użytku języka łacińskiego w Kościele rzymskokatolickim, gdyż dotychczas nie był to jedyny język liturgiczny Kościoła. Warto zauważyć tutaj chociażby wiele języków liturgicznych Kościoła na Wschodzie. Używanie jedynie języka łacińskiego byłoby na pewno oznaką bezruchu. Głoszenie słowa Bożego w czytaniach liturgicznych, wyznanie wiary przez wiernych w Symbolu, a także niektóre modlitwy ( modlitwa powszechna czy modlitwa Pańska) i hymny kościelne oraz pewne części sakramentów powinno być roztropnie sprawowane w języku zasada miała miejsce jeszcze we wczesnym średniowieczu w Rzymie, gdzie perykopy i pewne hymny oraz formuły podczas sprawowania sakramentów, odmawiano w dwóch językach: greckim i rzymskim. Odmawiano je również po grecku, ze względu na wielu Bizantyjczyków mieszkających w używanie języka łacińskiego w Kościele rzymskokatolickim było oznaką potrydenckiej ciasnoty i zarazem krótkowzroczności, co poprowadziło do dzisiejszego pojmowania liturgii, gdzie chętnie całe formuły tekstów chce się uczynić niczym wahadło, wszystko odwróciło się w drugą stronę – zażądano całkowitego zniesienia łaciny. W tym niektórzy odnieśli sukces. Być może Msza łacińska była nadal tolerowana w większe obchody liturgiczne lub – zgodnie z życzeniem ojców soborowych – co cztery tygodnie. Czy to jednak spełnia życzenie Soboru, aby językiem liturgicznym nadal była łacina? Kto będzie za dwadzieścia lub trzydzieści lat odprawiał Mszę po łacinie, gdy już wszyscy zapomną, jak śpiewać i odmawiać święte teksty?Widać dzisiaj, że wszystkie religie świata mają swój święty język, który stoi ponad wszelkim innym idiomem. Żydzi mają hebrajski, islam posiada klasyczny język arabski, buddyści język pali, hindusi sanskryt. Nawet Kościoły wschodnie mają swoje języki (głównie grekę i język słowiański). Natomiast sprawując rzymską liturgię używają Watykański II nie nakazał usunięcia z kultu tego starożytnego języka. Artykuł 36 Konstytucji o Liturgii stanowi dokładnie coś innego – mianowicie, że należy zachować łacinę, przy jednoczesnym (mniej lub bardziej szerokim) zaadoptowaniu do pewnych części liturgii języka ojczystego, jeśli miałoby to służyć dobru wiernych. Natomiast artykuł 54 wymaga, aby wierzący potrafili odmawiać lub śpiewać po łacinie poszczególne części Mszy św. (chodziło przede wszystkim o responsoria). Jest to wyraźny znak współistnienia Mszy łacińskiej i posługiwania się językiem sytuacja dla wielu katolików staje się dość ciekawa, gdyż uświadamiają oni sobie, że stara Msza łacińska nie była dla nich tak niezrozumiała i obca – była raczej pożyteczna i płodna, była ich pewnego rodzaju domem i język łaciński był dla wszystkich katolików elementem jednoczącym w liturgii rzymskiej. Każdy katolik na całym świecie czuł się jak w domu. Wszędzie słyszał bowiem te same teksty, śpiewy i słowa, co w swoim kraju i parafii. Jakiego języka należałoby dziś używać, aby w jednym wielkim nabożeństwie zgromadzić wierzących z Europy, Stanów Zjednoczonych i krajów Trzeciego Świata? Czyż nie należy użyć właśnie łaciny?Łacina musi być nadal kultywowana, bo inaczej stanie się ,,językiem martwym”. W przeszłości duchowni posiadali żywą znajomość łaciny, chociażby poprzez codzienne odprawianie łacińskiej Mszy św. i korzystanie z łacińskich modlitw brewiarzowych. Dzisiaj z trudem potrafią przetłumaczyć kilka zdań z łacińskiego wolno nam też zapominać, że wszystkie wielkie dzieła kultury muzycznej: od chorału gregoriańskiego i wczesnej polifonii, aż po wielkich mistrzów epoki renesansu, baroku i klasycyzmu, opierają się na łacińskich tekstach mszalnych, zwanych godziną modlitwy. Czy te dzieła powinny być w przyszłości słyszane tylko w sali koncertowej, do której w ogóle nie zostały stworzone? Czy ponad tysiącletni chorał gregoriański – to jedyne w swoim rodzaju świadectwo zachodniej muzyki sakralnej (jako autentyczna muzyka liturgiczna, a może nawet jako absolutnie najwyższy jej poziom) – powinno być obecne dzisiaj tylko dzięki nagraniom? Jakże biedna byłaby nasza liturgia!Michael Sailer, urodzony w oświeceniu, dobrze rozpoznał problem języka ojczystego w liturgii, który był na pierwszym planie tak wtedy, jak i teraz, gdy napisał w swoich Nowych wykładach do kształcenia duchowieństwa następujące słowa:,,Kto chce zreformować liturgię, musi rozpocząć od dobrego kształcenia księży.. Nie oczekuj zbyt wiele od niemieckiego słowa. Przy wszystkich nowych śpiewnikach i próbach liturgicznych kościoły protestanckie stają się coraz bardziej puste. Tak samo może być z naszym. Martwię się, że odpędzamy naszych starych wiernych, nie zyskując zbyt wielu nowych”.Ks. Klaus Gamber(Tłumaczenia tekstu dokonała redakcja strony)Artykuł pochodzi z książki Klausa Gambera pt. ,,Alter und neuer Messritus: der teologische Hintergrund der Liturgiereform” (1983, s. 57-62) Zanim spróbuję udowodnić, że łacina jest najlepszym językiem Mszy Świętej, zacznijmy od tego, czy dokładne rozumienie przez wiernego każdego słowa ze Mszy świętej jest rzeczywiście konieczne. Aby odpowiedzieć na to pytanie, trzeba zdefiniować, czym jest Msza święta, jaki jest jej cel. Msza święta nie jest czymś w rodzaju teatru, gdzie poszczególni aktorzy muszą odgrywać swoje role, aby jak najlepiej zabawić publiczność, podczas gdy ta musi dobrze widzieć i słyszeć, aby wyszła z przedstawienia zadowolona. Jeśli uświadomimy sobie, że celem Mszy świętej jest przede wszystkim bezkrwawe powtórzenie przez kapłana ofiary Jezusa Chrystusa, inaczej będziemy postrzegać konieczność rozumienia słów Mszy świętej. Jest to przecież tak wielka tajemnica, że nawet zmieniając język celebracji na bardziej dostępny, nie możemy powiedzieć, że przybliżyliśmy się do zrozumienia tej wielkiej tajemnicy. Udział we Mszy świętej to przede wszystkim wewnętrzne zjednoczenie z ofiarą Jezusa Chrystusa. Rozumienie słów może pomóc, ale widząc, jak dobrze Kościół radził sobie w historii, używając tylko łaciny, dochodzimy do wniosku, że nie jest kluczowym aspektem uczestnictwa we Mszy mszalik z tekstami starej Mszy, dostrzegamy na początek mnóstwo niezrozumiałego tekstu i nabieramy wrażenia, że nigdy nie uda nam się zrozumieć tego potoku łaciny. Okazuje się jednak, że większości tych tekstów nigdy nie usłyszymy na Mszy trydenckiej, gdyż są wypowiadane po cichu przez kapłana. Cała modlitwa eucharystyczna, duża część obrzędów Komunii św., a także — w Mszach śpiewanych — obrzędy wstępne (u stóp ołtarza) są niesłyszalne dla wiernych. Słów łacińskich, słyszanych przez wiernych, jest mniej, niż mogłoby się wydawać z pobieżnego przejrzenia mszalika. Są to głównie tzw. części stałe Mszy świętej. Osoba regularnie chodząca na Nową Mszę nie ma kłopotu z ich zrozumieniem. Wszak modlitwy i śpiewy z Nowej Mszy, takie jak: Panie zmiłuj się nad nami, Chwała na wysokości Bogu, Wierzę w jednego Boga, Święty, święty, święty, Ojcze nasz czy Baranku Boży to dosłowne tłumaczenia tekstów łacińskich, używanych na Mszy trydenckiej. Jeśli znamy polskie teksty, to rozumiemy te modlitwy, uczestnicząc we Mszy w języku zawsze cała Msza trydencka jest po łacinie. Kazanie głosi się w języku wiernych, a przed nim kapłan zazwyczaj ponownie odczytuje Lekcję i Ewangelię w języku narodowym. Oprócz tego papieski dokument Summorum Pontificum pozwala na używanie języka narodowego do czytań mszalnych i wielu księży w Polsce tak czyni. Kazanie ma na celu objaśnienie wiernym przekazu czytań biblijnych, zatem nawet, jeśli są one po łacinie, kapłan — kaznodzieja objaśnia wiernym ich znaczenie. Także pieśni śpiewane podczas Mszy trydenckiej są bardzo często w języku polskim. Są to te same tradycyjne polskie pieśni, które wykonuje się na Nowej jest rzeczą chwalebną poznać dokładniej treść i znaczenie poszczególnych modlitw kapłana. Obecnie na rynku dostępnych jest wiele różnego rodzaju mszalików zawierających tłumaczenia łacińskich tekstów Mszy trydenckiej na język polski. Z doświadczenia wiem, że wierni używający mszalików po kilku Mszach sami z nich rezygnują, gdyż odciągają one uwagę od modlitwy. Zrozumienie każdego słowa Mszy świętej nie jest dla nich tak istotne jak skupienie modlitewne. Stali uczestnicy Mszy trydenckich używają mszalików niezmiernie rzadko, zazwyczaj przed Mszą lub śledząc tzw. propria, czyli zmienne części Mszy wreszcie przejść do przyczyn, dla których w liturgii używa się łaciny. Jest ona, wraz z greką i hebrajskim, jednym ze świętych języków chrześcijaństwa, w których wypisana była wina na krzyżu naszego Pana Jezusa Chrystusa. Dzięki temu, że język ten jest już martwy i nie rozwija się, pozwala na zachowanie niezmiernie dużej precyzji słów, niezwykle istotnej w przekazywaniu prawd wiary. Odmawiając te same łacińskie modlitwy, które Kościół odmawiał przez kilkanaście wieków, czujemy jedność z całą historią Kościoła. Również dzięki łacinie podczas Mszy lepiej tworzymy atmosferę sacrum i skupienia modlitewnego. Zgodnie z Konstytucją o liturgii świętej Sacrosanctum Concilium Soboru Watykańskiego II, łacina pozostaje oficjalnym językiem Kościoła, a jej niestosowanie w liturgii jest de facto nieposłuszeństwem wobec decyzji ojców soboru. Dzisiaj łacina, jako uniwersalny język Kościoła, nabiera coraz większego znaczenia. W kontekście powszechności nauczania języków obcych, a także dostępności w Internecie łacińskich tekstów, opanowanie łaciny stosowanej na Mszy nie stanowi problemu. Coraz łatwiejsze podróżowanie po świecie sprawia, że częściej uczestniczymy we Mszy świętej za granicą. Życzyłbym wszystkim, aby każdy, będąc na Mszy świętej za granicą, czuł taką cząstkę domu i stałość, jaką odczuwali polscy żołnierze walczący na frontach II wojny światowej, gdy uczestniczyli za granicą właśnie we Mszy ZAPAMIĘTAĆ!Język łaciński to oficjalny język Kościoła katolickiego. Jest on językiem martwym, więc znaczenie jego słów nie zmienia się tak, jak w językach narodowych. Zapewnia to stałość dogmatów i prawd wiary, co jest konsekwencją braku zmian i stałości w samym Bogu. Obecność łaciny w Mszy Świętej trydenckiej sprawia, że uczestnicząc w niej nawet w najdalszym zakątku świata, zawsze będziemy się czuli jak u siebie.

teksty mszy świętej po łacinie